یاد داشت مهمان + سوالات
چندی است که پیام هایی با عنوان "از ماست که بر ماست" می رسد از عزیزی که به تازگی فارق التحصیل شده و از دوستان داروساز است. متن زیر همان متن پیام های اوست که به هم پیوسته شده است. در ادامه مطلب متن سوالات شرعی دارویی که تا کنون از محضر علما پرسیده شده است قابل مشاهده است. منبع این سوالات استفتائات فقهی پزشکی-دارویی است. این متن ثابت نخواهد ماند و اضافات و اصلاحات به آن افزوده خواهد شد ان شاءالله. منتظر سوالات مرتبط هستم...
از ماست که بر ماست!
۱. آیا می دانید طی چند ماه آینده در صورت اجرای طرح تعرفه گذاری و تعیین ضریب کا برای خدمات پرستاری -که مصوبه ی مجلس می باشد.- در آمد پرستاران 6 تا 7 برابر خواهد شد؟ به راستی چرا داروسازان شاغل در داروخانه ها نباید به ازای هر نسخه سهم ثابتی از تعرفه خدمات مشاوه ای و دارویی یا همان "حق فنی" داشته باشند؟!
2. در سال 2006 در آمریکا برای داروسازان به ازای هر ساعت مشاوره در داروخانه 120 تا 130 دلار به عنوان حق مشاوره در نظر گرفته شده است و سازمان های بیمه گر آن را تحت ژوشش خود قرار داده اند و البته حق مشاوره چیزی متفاوت از حق فنی است!
۳. آیا می دانید که در طرح پزشک خانواده داروساز حذف شده و وظیفه عرضه ی 300 قلم داروی پر مصرف و پر تداخل و پر عارضه به قشر محترم و اکثرا با سواد ماما محول شده!
این در شرایطی است که به جز داروسازان اکثر گروه های پزشکی از جمله کارشناسان تغذیه و علوم آزمایشگاهی عضو تیم پزشک خانواده هستند.
... و این آغازی است برحذف داروساز از چرخه ی سلامت
۴. انجمن پزشکان آمریکا طی گزارشی رسمی در سال 2000 اعلام کرد که حضور داروسازان در بخش مراقبت های ویژه بیمارستان ها میزان بروز حوادث ناگوار ناشی از اشتباهات دارویی را 66 درصد کاهش داده است.
با این وجود -طبق گزارش دانشگاه هاروارد- در این کشور تعداد مرگ های ناشی از اشتباهات دارویی طی همان سال 120 هزار نفر بوده است!
به نظر شما طی یک سال گذشته در کشور ما تعداد مرگ های ناشی از اشتباهات دارویی چند نفر بوده است؟
۵. امسال نیز همچون 4 سال گذشته دانشکده داروسازی دنشگاه آزاد 3 برابر ظرفیت مجاز خود دانشجو پذیرش کرد.
با توجه به دریافت هزینه 4 ترم اول در هنگام ثبت نام از دانشجویان -طی 4 سال پذیرش غیر قانونی حدود 700 دانشجو- در آمدی چند میلیاردی عاید این دانشگاه شده است.
۶. ماده 5قانون مقررات امور پزشکی و دارویی مصوب 1334:
"دخل و تصرف و یا تغییر در نسخه پزشک به هر صورت که باشد بدون اجازه پزشک از طرف داروساز ممنوع می باشد. متخلفین به پرداخت جزای نقدی و یا حبس تادیبی از یک ماه تا چهر ماه محکوم خواهند شد!"
۷. طبق گزارشات کاملا موثق در بعضی از داروخانه های شمال شهر تهران داروسازان قائم مقام و بخصوص دانشجویان 140 واحدی برای از دست ندادن شغل خود مجبورندر کنار انجام وظایف مسئول فنی به انجام کارهایی همچون پذیرش نسخه، نسخه پیچی و صندوق داری بپردازند.
۸. ماده 3 قانون مقررات پزشکی و دارویی:
هرکس بدون داشتن پروانه رسمی داروسازی، به فن مزبور اشتغال ورزد و یا پروانه خود را به دیگری واگذار نموده یا پروانه دیگری را مورد استفاده قرار دهد بلافاصله محل کار او از طرف وزارت بهداشت تعطیل و به حبس تعذیری تا سه سال و پرداخت جریمه نقدی تا 5 میلیون تومان محکوم خواهد شد.
......یکی از مسئولین وزارت بهداشت آمار داروخانه های اجاره ای در تهران را 70 درصد برآورد کرده است!
سوالات برگزیده از حضرت آقا امام خامنه ای
اگر كسى براى بهبودى موقتى يا رفع درد از داروئى استفاده كند كه مرگ را بطور قابل ملاحظهاى جلو بيندازد حكم چيست؟ مثلاً از «كورتيكو استرئيد» و يا «زيدودين» يا «سيكلو سپورين» استفاده شود.
عموى من بيمارى سختى به همراه درد كشنده و غير قابل تحمل دارد كه مربوط به مسائل مغزى و حملات قلبى است. بيمارى او در حد مرگ و كشنده است. دكتر وى توصيه كرده براى آرامش روزى دوبار «ويسكى*» با چاى بخورد. كه باعث تخفيف درد مىشود.وى مىخواهد بداند آيا در اين شرايط جايز است و اگر نه آيا در شرايطى كه درد كشنده او را كاهش مىدهد باز هم جايز نيست. * نوعى نوشيدنى الكلى
دارويى بنا به دستور پزشك به صورتم ميزنم كه داراى الكل است ولى با دارويى ديگر محلول شده كه قابل خوردن نيست آيا اين دارو نجس است؟
حكم تزريق سرم در حال روزه ماه رمضان چيست؟
يكى از مجروحين جنگ از ناحيه بيضههايش زخمى شده، به طورى كه منجر به قطع آنها گشته است، آيا استفاده از داروهاى هورمونى براى حفظ قدرت جنسى و ظاهر مردانهاش براى او جايز است؟ و اگر تنها راه دستيابى به نتايج مذكور و پيدا كردن قدرت بچهدار شدن، پيوند بيضه فرد ديگرى به او باشد، حكم آن چيست؟
مادرم تقريبا سيزده سال بيمار بود و به همين دليل نمىتوانست روزه بگيرد. من دقيقا اطلاع دارم كه علت روزه نگرفتن او احتياج به مصرف دارو بوده است، اميدواريم ما را راهنمائى فرمائيد كه آيا قضاى روزهها بر او واجب است؟
از آنجا كه مبتلايان به مرض قند مجبورند هر روز يك يا دو بار آمپول انسولين تزريق كنند و نبايد در وعدههاى غذائى آنها تأخير و فاصله بيفتد زيرا باعث پايين آمدن ميزان قند خون و در نتيجه نوعى تشنج و بيهوشى مىشود، لذا گاهى پزشكان به آنها توصيه مىكنند كه در روز چهار نوبت غذا بخورند، خواهشمنديم نظر شريف خود را درباره روزه اين افراد بيان فرمائيد.
با توجه به اينكه ممكن است جان بيمار به طور اورژانس در خطر باشد و زمان، جهت تعيين حساسيت فرد نسبت به دارويى خاص وجود نداشته باشد، اگر با تجويز دارو، بيمار به آن حساسيت پيدا كرده و دچار عوارض شديد يا مرگ شود، آيا پزشك معالج در قبال اين عوارض، مسئوليتى خواهد داشت؟
با توجه به اينكه تشخيص بيمارى و تجويز دارو به عهده پزشك معالج واگذار شده و طبق قوانين موجود، داروساز موظف به تحويل داروى تجويزى مىباشد، آيا داروساز نسبت به عواقب يا عوارض ضررهاى ناشى از تجويز غيرعلمى يا غيرضرورى و احياناً تجويز بر اساس سودجويى و غيره ضامن است؟
نظر به اينكه قانوناً تجويز دارو به عهدهى داروساز نمىباشد، به استثناى داروهاى بدون نسخه، چنانچه مريض به حال اضطرار مراجعه كند و با توجه به فوريت، در صورت ندادن دارو، منجر به نقص، جرح يا فوت بيمار گردد، آيا داروساز در عواقب فوق متهم به قصور است؟
آتانازى بر سه قسم است: الف) نوع فعّال (با تجويز داروى كشنده از طرف پزشك به زندگى بيمار خاتمه داده مىشود). ب) نوع انفعالى (به صورت خوددارى از ادامه مداوا و زنده نگاه داشتن بيمار محتضر) ج) نوع غير مستقيم (با قرار دادن داروهاى به مقدار زياد در دسترس بيمار تا بيمار شخصاً به زندگى پر رنج خويش پايان دهد) استفاده از كداميك بلااشكال است؟
گاهى به جهت تعجيل در راحت شدن محتضر، به او مواد مهلكه (كشنده) تزريق مىكنند؛ آيا اين عمل جايز است يا نه؟ و در صورت عدم جواز، آيا عاملان اينكار، در قتل او شريكند؟
با توجه به اينكه برخى از داروهاى ضرورى و حياتى از منابع حرام يا نجس مثل اعضاى انسان يا حيوان و غير آنها تهيه مى شوند و معمولا اين گونه داروها از كشورهاى خارجى و غيرمسلمان وارد مى شوند، حكم شرعى مصرف اين گونه داروها براى انسان و نيز معامله بر روى آنها چيست؟
آيا فروش داروهاى كه مصرف آنها عوارض شديد در بردارد، بدون تجويز پزشك جايز است؟
استفاده پزشك از نخهاى بخيه كه احياناً بعضى از آنها از اجزاى حيوانات حرام گوشت به دست آمده است، چه حكمى دارد؟
اگر بدانيم يا احتمال بدهيم بيمارى در اثر بيمارىاى مثل لوسمى، و يا متاستاز يا برخى از سرطانها و برخى تومورها به زودى خواهد مرد، آيا مجازيم براى افزايش طول عمر او (در حد چند ماه) از شيوههاى درمانى پرخطر و پرعارضه، مانند شيمى درمانى كه اغلب عوارض آن بسيار شديدتر از بيمارى اوليه است، استفاده نمائيم؟
سوالات برگزیده از آیت الله نوری همدانی
15. معمولا مشاهده مي شود كه برخي از افراد عادي در امر پزشكي دخالت كرده و قرص و آمپول يا دارويي را براي مريض توصيه مي نمايند آيا در صورتي كه اين امر منجر به مرگ يا آسيب جسمي شود چگونه است ؟
20. اگر پزشك معالج از حاملگى بيمار سوال نكند و بيمار هم پزشك را در جريان قرار ندهد در صورتى كه دارو و يا روش تشخيصى مورد استفاده منجر به ضرر و عارضه شود مسئوليت بر عهده كيست؟
27. الف- با توجه به اينكه اكثر بيماراني كه به تشخيص قطعي علم پزشكي اميدي به بهبودي آنها نيست از طريق داخل رگي تغذيه مي شوند آيا پزشك مجاز است با خواست خود آنها به جاي قطع مداوا آتانازي غير فعال از ادامه تغذيه وي ممانعت بعمل آورد ؟ نظر شريف را در مورد بندهاي ذيل بيان فرماييد .
ب- در مواردي كه بيمار در حالت اغماء باشد و نتوان از خواسته وي آگاه شد آيا موافقت و اصرار اطرافيان بيمار مي تواند ملاك عمل پزشك براي قطع مداوا باشد ؟
ج- در صورتي كه مريض قبلا وصيت كرده باشد كه اگر چنين مسئله اي براي وي پيش آمد ( حالت اغماء ) دوران احتضار وي طولاني نشود ، حكم مسئله قبل چه صورتي خواهد يافت ؟
39. با توجه به اينكه دارو ( به استثناي داروهاي بدون نسخه ) به عهده پزشك است نه داروساز اگر بيماري به حال اضطراري به داروساز مراجعه كند و داروساز ، دارو در اختيار او قرار ندهد آيا در صورت نقص جسمي يا جرح يا فوت بيمار ، مقصر است ؟
79. احتراماً به عرض ميرسانم با توجه به بحثهايي كه در جهت كنترل جمعيت و بالا بردن سطح كيفي زندگي امروزه مطرح ميگردد و با توجه به اينكه وزارت بهداشت كشور راههاي جلوگيري از حاملگي را در سطح جامعه گسترش ميدهد جهت روشن كردن مسائل شرعي مربوط به روشهاي جلوگيري از حاملگي به كمك و مساعدت آن مقام عاليقدر نيازمندم: نظر شرع در رابطه با مصرف قرصهاي جلوگيري از حاملگي؛ در رابطه با استفاده از نورپلنت؛ در رابطه با استفاده از كاندوم ؛ در رابطه با استفاده از عمل توبكتومي (بستن لوله در زنان)؛ در رابطه با انجام عمل وازكتومي (بستن لوله مني در مرد) ؛ در رابطه با انجام عمل انزال منقطع (عزل) جهت جلوگيري از حاملگي را مبذول فرمائيد؟
سوالات برگزیده از آیت الله فاضل
3. آيا الكل زرد و سفيد نجس است؟
7. پلاسما و سرم كه از تصفيه و تجزيه خون در آزمايشگاه به دست مى آيد پاك است يا نجس؟
8. آيا داروهايى كه در بازار مسلمانان خريد و فروش مى شود و ساخت كفار است پاك مى باشد؟
46. با توجه به اين كه بعد از پيوند, شيمى درمانى ضرورى به نظر مى رسد و همين عمل باعث عوارض خفيف يا شديد در بيمار مى گردد, آيا پزشكى كه مجبور به انجام اين كار جهت عدم ردّ پيوند مى باشد, در ايجاد عوارض آن مسئول است؟
سوالات برگزیده از آیت الله مکارم
5. سقط جنين يك ماهه با رضايت شوهر و با استفاده از آمپول چه حكمى دارد؟
22. دامادمان مدتي است كه يك عمل جراحي خيلي مهم انجام داده اند بعد از مدتي دچار مشكل نفخ شكم و دل درد شدند كه يكي از آشنايان به ايشان يك نوع ماهي تجويز كردند كه گفته اند فقط براي رفع مرض خوب ميباشد وقتي ماهي را آوردند خيلي توجه نكرديم كه فلس ندارد خيلي پوست نرمي داشت حالا سئوال بنده اين است كه آيا خوردن آن مانعي ندارد چون براي درمان مرض ميباشد؟
26. آيا بيان تأثير خواصّ داروهاى گياهى، در جهت معالجه امراض، بر اساس روايات و فرمايشات ائمّه(عليهم السلام) و همچنين ساير كتب داروهاى گياهى; مانند طبّ الرّضا، طبّ الصّادق(عليهما السلام)، نسخه عطّار و مانند آن، جايز است؟
29. مدتي است متوجه شده ام كه بسياري از شربت هاي دارويي خوراكي حتي شربت هاي معمولي براي سرما خوردگي و گلو درد حاوي اتانول (الكل اتيليك يعني ماده اصلي مست كننده مشروبات الكلي ) هستند. اين مطلب و مقدار اتانول در روي شيشه اين داروها مثل اكسپكتورانت ديفن هدرامين و دكسترومتورفان درج شده است. حكم اين داروها از لحاظ مصرف ، حلال بودن خوردن، ونجاست و پاكي چيست؟
46. دخترى از كودكى لباس مردانه مى پوشيده و حالا كه بزرگ شده خود را مرد مى داند و با استفاده از داروهاى شيميايى حالت مردانه در او ايجاد شده و با مراجعه به پزشك، درخواست تغيير جنسيّت خود را نموده است، آيا پزشك مجاز به تغيير جنسيّت مى باشد؟
51. پزشكان و پرستاران كه در مقابل خدمات مختلف پزشكى دستمزد مى گيرند، آيا اجر و پاداش اخروى نيز دارند؟
60. كمبود خون در بيمارستان ها، و برخى مقرّرات دست و پاگير براى استفاده از وسايل، ممكن است موجب مرگ بيماران در اتاق عمل شود. آيا اصلاح اين مقرّرات واجب است؟
63. درمان اهل كتاب و استفاده از خدمات درمانى و بهداشتى آنان چه حكمى دارد؟
64. الكلى كه جهت ضدّ عفونى كردن بعد از تزريقات به كار مى رود، نجس است؟
66.آيا بيمار مى تواند درخواست كند كه كلّيه برنامه هاى درمانى او محرمانه انجام شود؟
92. آيا تجويز داروى اعتياد آور خوراكى به جاى داروى اعتيادآور تزريقى، جهت پيشگيرى از بروز بيمارى هاى واگيردار جايز است؟
93. آيا توزيع سرنگ بين معتادين، براى پيشگيرى از بروز بيمارى هاى واگيردار مجازاست؟ (لازم به ذكر است كه اين روش تغييرى در اعتياد آنها ايجاد نمى كند.)
98. به نظر حضرت عالى بهترين روش دريافت حق طبابت كدام است؟
سوالات برگزیده از آیت الله بهجت
8. الف.آيا ذبح حيوان با استيل جايز است؟
20. اگر پزشكى دارويى كه مستلزم سقط جنين است تجويز كرده و مادر با علم و آگاهى و با رضايت همسر آن را مصرف كند، ديه ى بچه بر عهده مادر است يا پزشك؟ و آيا پدر در اين جا مسؤوليتى بر عهده دارد؟
سوالات برگزیده از آیت الله تبریزی
2. استفاده از اسپري جهت معالجه در ماه مبارك رمضان چه حكمي دارد؟
سوالات برگزیده از آیت الله سیستانی
1.به منظور مرتفع نمودن بوى بد دهان و نيز كشتن ميكروب هاى دهان و لثه ها آيا استفاده از دهان شوهاى محتوى الكل بلا اشكال است يا خير ؟ دهان شوهاى مذكور از نظر پزشكى براى غرغره در دهان است و فرو بردن آنها مضر است ؟
3. آيا الكل طبى (نه الكل صنعتى) كه براى تزريقات استفاده مي شود پاك است؟
16. استفاده از تزريق بوسيله آمپول جلوگيرى چه حكمى دارد ؟
17. كاشت نور و پلانت در زير پوست بازو براى جلوگيرى چه حكمى دارد و آيا نظر همسر شرط است ؟
18. آيا كاشت نوروپلانت توسط مرد كه حدود چند سانتيمتر روى بازو مكشوف باشد چه حكمى دارد؟
40. آيا همه انواع الكل پاك است ؟
41. آيا الكل سفيد و الكل صنعتى چنانچه بر بدن ماليده شود نجس است مثلاً در تركيبات بعضى از عطرها حكم نجس را دارد ؟
42. آيا ادكلن نجس است ؟
2ـ آيا الكل داخل ادكلن نجس است ؟
3ـ آيا ميتوان با آن لباس نماز بخوانيم ؟
4ـ چه ادكلني را مي توان استفاده كرد؟
43. عطر هايي كه داراي الكل اتيليك هستند پاك هستند ياخير ؟
46. آيا خوردن الكل طبي حرام است ؟ حتي اگر مصرف دارويي نداشته باشد ولي انسان مست نشود؟
61. حكم استفاده از اسپرى آسم براى فرد روزه دار چيست؟ استفاده طبق دستور پزشك است.
64. آيا استعمال داروهايى كه در آنها ژلاتين و انواع امولاتورها بكار رفته جايز است ? توضيح 1 : ژلاتين و انواع امولاتورها از استخوان و چربى و بافتهاى پيوندى حيوانات حلال گوشت و حرام گوشت تهيه مى شود . توضيح 2 : در اينجا (آلمان)از حيوانات شرعى ذبح شده در صنعت دارو سازى استفاده نمى شود
65. در بيشتر كپسولهاي دارويي و غير دارويي نوشته شده كه حاوي ژلاتين است كه در واقع روكش جلد كپسول است حكم خوردن ان چيست با توجه به اينكه اين داروها خارج تهيه ميشود ؟
66. داروي تقويتي گرفتم كه داخلش ژلاتين دارد نميدونم ژلاتين طبيعي يا مصنوعي (كپسول) است آيا مي توانم مصرف كنم؟
102. خوردن مشروبات الكلى از نظر دارويى آيا اشكال دارد ؟
103. حكم نوشيدن آبجويهاى كه ظاهراً درصد كمى هم الكل دارند و پزشك نيز آن را براى امراض كليه و دفع سنگ كليه تجويز مي نمايد چيست؟
108. حكم استفاده از داروهاي تقويتي كه از ژلاتين طبيعي يا مصنوعي (كپسول) ساخته شده است چيست؟
وَ لا تَلْبِسُوا الْحَقَّ بِالْباطِلِ وَ تَکْتُمُوا الْحَقَّ وَ أَنْتُمْ تَعْلَمُونَ